Kennisbank

1. De app openen

Bij het opstarten zie je eerst een openingsscherm met het VondstAtlas-logo en de tagline "Vind. Leg vast. Bewaar." — nog geen tabbladen, geen menu.

1. Tik op het logo in het midden van het scherm.
2. De app opent direct op het tabblad Invoeren, met de zes tabbladen onderin zichtbaar. VondstAtlas is voorlopig volledig gratis: je kunt zonder beperkingen vondsten vastleggen.

Het openingsscherm zie je alleen bij het opstarten van de app en je kunt er niet naar terugnavigeren zolang de app open blijft.

2. Overzicht: de zes tabbladen

3. Een vondst invoeren

Ga naar het tabblad Invoeren.

1. Vondstdatum — tik op het datumveld (staat standaard op vandaag) en kies de juiste datum. Een datum in de toekomst kan niet gekozen worden.
2. Tijdperk — kies uit de lijst (Onbekend, Steentijd, Bronstijd, IJzertijd, Romeinse tijd, Middeleeuwen, 16e/17e eeuw, 18e eeuw, 19e eeuw, 20e eeuw), elk met de bijbehorende jaartallen, volgens de indeling van PAN.
3. Categorie — kies uit: Onbekend, Munten, Sieraden, Insignes en devotionalia, Gespen en beslag, Gebruiksvoorwerpen, Wapens en militaria, Scherven en aardewerk, Overig.
   • Kies je Wapens en militaria, dan verschijnt automatisch een waarschuwing over explosieven en munitie (zie hoofdstuk 13). Tik op "Sluiten" om verder te gaan.
4. Subcategorie — past zich aan op de gekozen categorie. Kies je "Anders, namelijk...", dan verschijnt een los tekstveld voor je eigen omschrijving.
5. Ondergrondtype — Weiland, Akker, Bos, Strand, Woonperceel, Overig.
6. Omschrijving van de vondst — vrij tekstveld, bijvoorbeeld "10 cent 1930". Optioneel.
7. Locatie vastleggen — op twee manieren, ook samen:
   • Typ in het zoekveld boven de kaart een adres, plaatsnaam of straat en kies een suggestie (vereist internet).
   • Tik of sleep direct op de kaart eronder om een punt te kiezen of te verfijnen.
   • Laat je dit veld leeg, dan wordt de vondst zonder locatie opgeslagen — hij verschijnt dan niet op de Kaart-tab, wel gewoon bij Vondsten. Later toevoegen kan via het vondstdetail.
8. Perceel — valt de locatie binnen een al ingetekend perceel, dan wordt dat automatisch voorgesteld ("Automatisch voorgesteld op basis van de locatie"). Bestaat het perceel nog niet, tik dan op "+ Nieuw perceel toevoegen".
9. Foto's (max. 5) — tik op het toevoegvakje en kies Camera of Galerij (ook meerdere tegelijk). Verwijderen kan met het kruisje op de miniatuur.
10. Tik op Opslaan onderaan. Het formulier wordt daarna automatisch weer leeg gemaakt, klaar voor de volgende vondst.

Weer wordt automatisch bijgehouden. Sla je een vondst met locatie op, dan legt de app er ook de temperatuur en de weersomstandigheden bij vast (via een gratis weerdienst, met alleen de coördinaten). Je ziet dat terug in het vondstdetail en in de e-mailsamenvatting.

Snelle invoer

Naast de titel Vondst invoeren staat de knop Snelle invoer (bliksem-icoon). Daarmee importeer je een foto die je eerder met de camera-app van je toestel hebt gemaakt: de app leest de opnamedatum en de locatie uit de foto en slaat de vondst meteen op. Tijdperk en categorie blijven bewust leeg; zo'n vondst krijgt op het tabblad Vondsten het label Nog determineren, met een filter om ze snel terug te vinden. Vul je die gegevens later aan in het vondstdetail, dan verdwijnt het label vanzelf.

Omdat iPhone en Android de locatie uit foto's vaak verbergen, vraagt de app daarvoor eerst (met uitleg) toegang tot je fotobibliotheek. Weiger je dat, dan wordt de vondst gewoon zonder locatie opgeslagen. Je voegt die later toe via het vondstdetail.

4. Vondsten bekijken en beheren

Ga naar het tabblad Vondsten.

1. Bovenin zie je, als je vandaag al iets hebt vastgelegd, een chip "Vandaag: N vondst(en)".
2. Zoeken: typ in het zoekveld — dit doorzoekt omschrijving, categorie en subcategorie.
3. Filteren: drie keuzelijsten voor Tijdperk, Type en Perceel; vrij te combineren.
4. Alleen niet-gemelde vondsten tonen — vink de regel "N van M vondsten nog niet gemeld" aan om snel te zien wat nog actie nodig heeft.
5. Tik op de foto van een vondst in de lijst om die groot te bekijken; swipe daar door alle foto's van die vondst.
6. Tik op een vondst om het vondstdetail te openen. Daarin kun je: foto's toevoegen/verwijderen, de basisgegevens (vondstdatum, tijdperk, categorie/subcategorie, ondergrondtype, omschrijving) wijzigen via "Wijzigen" bovenaan dat blok, het gekoppelde perceel wijzigen, de locatie toevoegen/wijzigen, naar de locatie navigeren, de vondst delen (zie hoofdstuk 5), en de meldstatus bijwerken (zie hoofdstuk 12).
7. Tik op Sluiten rechtsboven om terug te gaan naar de lijst.
8. Verwijderen: tik op het prullenbak-icoon op de vondstkaart, bevestig "Verwijderen". Dit kan niet ongedaan gemaakt worden en verwijdert ook de bijbehorende foto's.

5. Een vondst delen of doorzoeken

Deze acties vind je in het vondstdetail (tabblad Vondsten → tik op een vondst):

1. E-mail — stelt een e-mail samen met datum, tijdperk, type, ondergrondtype, coördinaten en omschrijving als tekst, en de foto's als bijlage. Het e-mailadres van PAN (pan@rmo.nl) staat al ingevuld als ontvanger; pas het aan als je de mail naar iemand anders wilt sturen. Vereist een geconfigureerde e-mail-app.
2. Delen — deelt dezelfde samenvatting (of de eerste foto) via het systeem-deelmenu (WhatsApp, Bestanden, AirDrop, enzovoort).
3. Zoek op (alleen bij minstens één foto) — deelt de eerste foto via het deelmenu, bijvoorbeeld naar Google Lens of ChatGPT, om te helpen herkennen wat je gevonden hebt en uit welke periode het komt. Controleer altijd zelf of de suggestie klopt.

Controleer bij het delen altijd zelf de gegevens voordat je ze verstuurt — de app doet dit nooit automatisch.

6. Percelen: grenzen, toestemming en grondeigenaar

Ga naar het tabblad Percelen. Bovenin staan twee knoppen: Zelf tekenen (je tikt zelf de hoekpunten aan) of Kadaster opzoeken (je tikt één keer binnen het perceel en de officiële kadastrale grens wordt overgenomen).

Een perceel zelf intekenen

1. Tik op Zelf tekenen.
2. Tik op de kaart om de hoekpunten te plaatsen (minimaal 3).
3. Tik op Ongedaan maken voor het laatste punt, of Opnieuw om alles te wissen.
4. Tik rechtsboven op de kaart op het lagen-icoon om te wisselen tussen standaardkaart en luchtfoto.
5. Vul de gegevens hieronder in.

Een perceel via het Kadaster opzoeken

1. Tik op Kadaster opzoeken.
2. Tik op de kaart, ergens binnen het perceel dat je zoekt.
3. De officiële kadastrale grens wordt opgezocht (vereist internet) — bij succes zie je de kadastrale aanduiding en oppervlakte in m².
4. Geen resultaat? Tik iets preciezer binnen het perceel en probeer opnieuw.

Gegevens invullen (bij beide manieren)

1. Naam — verplicht, bijvoorbeeld "Weiland Jansen, Ommen".
2. Ondergrondtype — Weiland, Akker, Bos, Strand, Woonperceel, Overig.
3. Grondeigenaar — typ een naam, of tik op het contact-icoon om naam en telefoonnummer uit je contacten te kiezen. Is er een telefoonnummer, dan verschijnen Bel- en WhatsApp-snelkoppelingen.
4. Toestemming verleend — zet de schakelaar aan zodra toestemming is gegeven; er verschijnt dan een datumveld.
5. Notities over de toestemming — vrij tekstveld.
6. Foto's van dit perceel (max. 5) — algemene foto's van het terrein, los van vondstfoto's. Voeg eventueel een notitie toe.
7. Tik op Opslaan.

Heeft dit perceel een of meer zoektochten gekoppeld met een ingetekend zoekgebied (zie hoofdstuk 10), dan zie je boven de kaart ook die zoekgebieden als gestippeld vlak, en een regel met het geschatte dekkingspercentage ("~X% afgezocht") plus het aantal gekoppelde zoektochten. Overlappende zoekgebieden tellen daarbij niet dubbel.

Bewerken, verwijderen en de lijst

1. Tik in de lijst op een perceel om hetzelfde formulier te openen, met bestaande gegevens ingevuld.
2. Onderaan staat Perceel verwijderen — vraagt bevestiging.
   • Is het perceel nog gekoppeld aan vondsten, of aan een zoektocht die zelf vondsten bevat, dan lukt verwijderen niet — koppel die vondsten eerst los.
   • Heeft het perceel wel gekoppelde zoektochten, maar zonder vondsten, dan waarschuwt de bevestiging dat die zoektochten meeverwijderd worden.
3. Zoeken op naam, sorteren op Naam/Meeste vondsten/Laatste vondst, en filteren op "alleen niet-onderzocht".
4. Tik op het vinkje Onderzocht op een kaart om aan te geven dat je dit perceel al hebt afgezocht.
5. Elke perceelkaart toont, naast het totaal aantal vondsten en de laatste vondstdatum, ook het dekkingspercentage als er gekoppelde zoektochten met een ingetekend gebied zijn.
6. Tik op het pijltje om een perceel uit te klappen: contactgegevens, aantal perceelfoto's, verdeling per periode, en knoppen voor Kaart, Vondsten, Navigeer en Verwijderen.

7. De kaart: lagen, achtergronden en historische kaarten

Ga naar het tabblad Kaart. Hier zie je al je percelen (gestippeld = zelf getekend, doorgetrokken = kadastraal), al je vondsten met locatie (tik op een speld voor een klein voorbeeldkaartje met de foto, en daarop op Bekijk voor het volledige detail), het beginpunt van een eventuele lopende zoektocht (speld met wandel-icoon), en de gebieden van eerdere zoektochten.

Rechtsboven op de kaart zweeft een stapel ronde knoppen: Legenda (i-icoon), Lagen (gelaagd-icoon), Doorzichtigheid (schuifjes-icoon), Historisch (klok-icoon) en Download (wolk-icoon). Rechtsonder zweeft de knop om naar je eigen locatie te centreren.

1. Tik op de zwevende locatieknop rechtsonder om naar je huidige positie te centreren. Lukt het ophalen niet direct, dan valt de app na een paar seconden terug op je laatst bekende locatie.
2. Bovenin, naast de titel Kaart, staan de knoppen Zoektocht (hoofdstuk 10) en Mag ik hier zoeken? (hoofdstuk 9). Daaronder staat een weerwidgetje (temperatuur en aftellen tot zonsondergang).
3. De zwevende knop Legenda opent een paneel dat uitlegt wat de kleuren en lijnen op de kaart betekenen. Tik op Sluiten om het weer te verbergen.
4. De zwevende knop Historisch opent TopoTijdreis in de browser, gecentreerd op het geopende perceel of het midden van de zichtbare kaart.
5. De zwevende knop Download — zie hoofdstuk 8.

Het lagenpaneel

Twee losse aan/uit-schakelaars, te combineren met elkaar en met je eigen percelen/vondsten:

• Archeologisch (AMK) — beschermde archeologische rijksmonumenten; hier detecteren is verboden zonder vergunning. Data niet bijgewerkt sinds 2014.
• Natura 2000 — beschermde natuurgebieden, meestal verboden of vergunningsplichtig.

Luchtfoto, hoogtekaart en reliëfschaduw

Tik op de knop met de schuifjes (Doorzichtigheid) voor een paneel met drie lagen. Elke laag heeft een eigen aan/uit-schakelaar en een schuifje waarmee je de doorzichtigheid vloeiend instelt. Je kunt er meerdere tegelijk aanzetten en heen en weer schuiven om de ene kaart langzaam in de andere te laten overlopen.

• Luchtfoto — een luchtfoto als transparante laag bovenop de gewone kaart.
• Hoogtekaart (AHN) — hoogtekleuren van het maaiveld, geschikt voor grotere hoogteverschillen (essen, dekzandruggen). Kleine reliëfsporen zoals lage wallen zijn hiermee meestal niet te onderscheiden. Open je de legenda, dan zie je er een kleurenbalk bij (laag naar hoog).
• Reliëfschaduw — een schaduwbeeld op basis van dezelfde hoogtedata, dat juist subtiele hoogteverschillen (lage wallen, ondiepe grachten) wél laat zien.

8. Een gebied offline beschikbaar maken

1. Zoom op de kaart in tot ongeveer de grootte van een dorp of buurt.
2. Tik op de zwevende knop Download (wolk-icoon) rechtsboven op de kaart.
3. Je ziet Gebied downloaden met een schatting van het aantal kaarttegels en de downloadgrootte in MB. Tik op Downloaden.
4. Naast de knop zie je de voortgang. Wacht tot de melding Klaar verschijnt. Daarna werkt de kaart in dat gebied ook zonder internet.

De app ruimt oude, ongebruikte kaarttegels automatisch op bij het opstarten (als er verbinding is) — hier hoef je zelf niets voor te doen.

9. "Mag ik hier zoeken?"

Metaaldetecteren is in Nederland aan regels gebonden — overtreding kan een boete opleveren en is schadelijk voor archeologisch erfgoed. Hieronder eerst de belangrijkste regels, daarna hoe de knop Mag ik hier zoeken? dit voor je checkt.

De basisregels

• Toestemming grondeigenaar — verplicht, altijd. Zonder toestemming is metaaldetecteren op andermans grond niet toegestaan, ongeacht wie de eigenaar is (particulier, gemeente, Staatsbosbeheer, Rijk).
• AMK (Archeologische Monumentenkaart) — kaart met beschermde archeologische rijksmonumenten. Hierop zoeken is zonder ontheffing verboden.
• IKAW (Indicatieve Kaart Archeologische Waarden) — geeft de kans op archeologische sporen in de bodem aan. Geen verbod op zich, maar reden voor extra voorzichtigheid en vaak een aanvullende gemeentelijke regel.
• Natura 2000-gebieden — beschermde natuurgebieden. Metaaldetecteren is hier in beginsel niet toegestaan; sommige beheerders (Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, provincies) maken in uitzonderingsgevallen een ontheffing mogelijk.
• Zoekdiepte — maximaal 30 cm onder het maaiveld (Besluit Erfgoedwet Archeologie). Dieper zoeken vereist een opgravingsvergunning.
• Gemeentelijke verordeningen — gemeenten mogen aanvullende regels stellen, bijvoorbeeld in parken of op begraafplaatsen. Deze staan niet landelijk geregistreerd en moet je lokaal navragen.

Dit is algemene voorlichting, geen juridisch advies — raadpleeg bij twijfel de gemeente of de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Deze knop staat op het tabblad Kaart, bovenin.

1. Tik op Mag ik hier zoeken?.
2. Kies een locatie: typ een adres/plaats en kies een suggestie, of tik/sleep op de kaart. Je huidige locatie staat er standaard al op.
3. Tik op Check deze locatie.
4. Je krijgt een oordeel: Waarschijnlijk niet toegestaan (AMK-rijksmonument), Waarschijnlijk beperkt — navragen (Natura 2000), Toestemming geregistreerd (eigen perceel met toestemming), Nog geen toestemming vastgelegd, of Onbekend — navragen bij eigenaar/gemeente.
5. Is er een gemeente bekend, dan opent een knop een zoekopdracht op lokaleregelgeving.overheid.nl, met "metaaldetector bodemvondsten" en de gevonden gemeente al ingevuld.

10. Een zoektocht bijhouden

Met een "zoektocht" leg je je begin- en eindpunt vast, leg je (optioneel) het afgezochte gebied vast, en koppel je dat gebied aan een perceel zodat VondstAtlas kan bijhouden hoeveel procent van dat perceel je al hebt afgezocht (zie het dekkingspercentage in hoofdstuk 6). Elke vondst die je tijdens een lopende zoektocht invoert wordt er automatisch aan gekoppeld.

Starten

1. Tik op het tabblad Kaart op de knop Zoektocht.
2. Tik op Zoektocht starten. De app probeert dan automatisch je looppad live te volgen, ook met je scherm uit. Dit kost meer batterij en vraagt de locatietoestemming "Altijd toestaan". De eerste keer legt de app dat eerst uit; tik op Doorgaan en kies "Altijd toestaan". Op Android vraagt de app ook toestemming voor meldingen, zodat je in de meldingenbalk ziet dat je looppad wordt bijgehouden; op iPhone zie je dat aan de locatie-indicator bovenin.
3. Geef je die toestemming niet, of lukt live volgen niet, dan start de zoektocht in de handmatige modus: je tekent het gebied dan zelf in bij het afsluiten.
4. Je beginpunt wordt vastgelegd en je gaat direct terug naar de Kaart-tab, waar je beginpunt meteen als speld staat. De knop heet vanaf nu "Zoektocht bezig".

Onderweg vondsten invoeren gebeurt gewoon via het tabblad Invoeren, zoals altijd — zolang de zoektocht loopt worden nieuwe vondsten er automatisch aan gekoppeld.

Afsluiten

1. Tik op Zoektocht bezig om terug te gaan naar de sessie — je ziet de verstreken tijd sinds de start, en bij live volgen de tekst "live gevolgd".
2. Tik op Beëindig zoektocht. Je eindpunt wordt vastgelegd en live volgen stopt.
3. Gebied vastleggen (optioneel):
   • Bij live volgen is het gebied al klaar: de app neemt het automatisch over van je looppad, als een strook van 2,5 meter breed rondom je route. Klopt het? Tik dan op Klaar. Wil je iets aanpassen, sleep dan een punt, of tik op de kaart voor een extra punt. Terug naar looppad zet het gebied terug naar je oorspronkelijke route. Onnauwkeurige gps-metingen (meer dan 7 meter afwijking) worden daarbij genegeerd, en de losse punten van je looppad worden na afloop gewist — alleen het gebied wordt bewaard.
   • Bij de handmatige modus tik je zelf punten op de kaart, tussen je beginpunt (groen) en eindpunt (oranje). Opnieuw wist alle punten.
   • Heb je tijdens de zoektocht vondsten ingevoerd, dan zie je die op de kaart en meldt de app of ze binnen het gebied vallen.
   • Overslaan gaat verder zonder gebied (alleen begin- en eindpunt worden bewaard), Klaar gaat door naar de volgende stap.
4. Koppel aan perceel: kies "Nieuw perceel aanmaken" (overige perceelgegevens vul je later aan) of een bestaand perceel — VondstAtlas stelt hier zelf al een perceel voor als het gebied binnen een bestaand perceel valt. Tik op Opslaan om af te ronden.

Eerdere zoektochten bekijken

In het overzicht zie je per zoektocht de datum, gekoppelde perceelnaam, duur, afstand, hoogteverschil en gekoppelde vondsten. Tik ▶ om 'm af te spelen (de kaart reist langs de vastgelegde route), of het prullenbak-icoon om 'm te verwijderen (kan niet als er nog vondsten aan gekoppeld zijn).

11. De galerij

1. Kies boven de carrousel tussen Vondsten en Percelen.
2. Swipe door de foto's — elke foto toont een bijschrift.
3. Tik op een foto om 'm groot te bekijken.
4. Tik in de foto-viewer op Bekijk vondst (of Bekijk perceel) om direct naar dat detail-/bewerkscherm te springen.

Vondst-catalogus (PDF). Met de knop Genereer vondst-catalogus maak je een PDF-boekje van je vondsten, met per vondst foto, tijdperk, categorie en vindplaats — handig voor een verzekeraar, een ruilbeurs of gewoon als overzicht.

1. Tik op Genereer vondst-catalogus.
2. Filter eventueel op Tijdperk, Type en Perceel, en kies welke vondsten erin komen.
3. Tik op Genereer. De PDF opent in het deelmenu van je toestel, zodat je hem kunt bewaren, printen of versturen.

12. Een vondst melden (PAN, NUMIS, ARCHIS)

Sinds de Erfgoedwet (2016) geldt een meldplicht voor archeologische metaaldetectievondsten. VondstAtlas wijst je naar drie officiële meldpunten — de app meldt zelf niets automatisch.

De basisregels

• Meldtermijn — een toevalsvondst meld je zo spoedig mogelijk ("onverwijld", art. 5.10 Erfgoedwet); in de praktijk doe je dat via PAN, NUMIS of ARCHIS.
• Bewaarplicht — na melding houd je de vondst minimaal 6 maanden beschikbaar voor onderzoek.
• Eigendom — een toevalsvondst is in beginsel voor de helft van jou als vinder en voor de helft van de eigenaar van de grond waarop je 'm vond. Is de oorspronkelijke eigenaar niet meer te achterhalen, dan gelden de regels voor schatvinding.
• Bevoegd gezag — meestal de gemeente of de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), afhankelijk van de locatie.

Dit is algemene voorlichting, geen juridisch advies — raadpleeg bij twijfel de gemeente of de RCE.

• PAN (Portable Antiquities of the Netherlands) — vrijwilligersproject voor registratie van archeologische vondsten.
• NUMIS — de landelijke muntvondstendatabase van De Nederlandsche Bank.
• ARCHIS — het registratiesysteem van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), met vondstmeldingsformulier voor particulieren.

1. Open het tabblad Melden voor algemene links, of open een specifieke vondst bij Vondsten en scrol naar de knoppenrij (NUMIS verschijnt alleen bij Munten).
2. Tik op de knop van de instantie — dit opent de bijbehorende website in de browser.
3. Rond de melding op die website af (buiten de app om).
4. Zet in het vondstdetail de Meldstatus op de juiste waarde: Nog niet gemeld, Wordt niet gemeld, In wachttijd, of Gemeld.
5. Bij Gemeld: vul optioneel het PAN-, NUMIS- en/of ARCHIS-referentienummer in.

13. Explosieven en munitie: wat te doen

Kom je iets tegen dat een explosief, granaat, bom of ander stuk munitie kan zijn? Dit meld je niet bij PAN, NUMIS of ARCHIS, maar direct bij de politie.

Deze waarschuwing verschijnt automatisch bij de categorie Wapens en militaria, en is ook oproepbaar via het tabblad Melden of het vondstdetail. Dit is algemene veiligheidsinformatie, geen vervanging voor instructies van hulpdiensten.

14. Back-up maken: importeren en exporteren

Al je vondsten, percelen en zoektochten staan alleen lokaal op je toestel. Maak daarom regelmatig een back-up.

1. Ga naar Vondsten en tik rechtsboven op Back-up (importeren en exporteren).
2. Tik op Exporteren voor een back-upbestand in open GeoJSON-formaat. Je foto's zitten mee in de export (gecomprimeerd), waardoor het bestand een stuk groter is dan alleen de gegevens.
3. Om terug te zetten of over te zetten: tik op Importeren en kies een eerder geëxporteerd bestand — dit voegt toe, overschrijft niets. Voer hetzelfde bestand niet twee keer in.
4. Na een geslaagde import zie je een bevestiging met de aantallen geïmporteerde percelen, vondsten en zoektochten.

15. Rechten die de app vraagt

• Locatie (tijdens gebruik) — voor de plek van een vondst, jezelf centreren op de kaart, en een zoektocht starten/beëindigen.
• Locatie "Altijd toestaan" — alleen tijdens een zoektocht die je zelf start. De app houdt dan je looppad bij, ook met je scherm uit, tot je de zoektocht beëindigt. Wil je dit niet, weiger dan deze toestemming: de zoektocht start dan in de handmatige modus en je tekent het gebied zelf in.
• Meldingen (alleen Android) — om tijdens live volgen in de meldingenbalk te laten zien dat je looppad wordt bijgehouden.
• Camera en foto's — voor foto's van vondsten of percelen.
• Contacten — alleen als je zelf op het contact-icoon tikt om een grondeigenaar te koppelen.

Zonder internet werken al je opgeslagen vondsten, percelen en zoektochten gewoon door. De gewone kaart werkt ook zonder internet als je het gebied vooraf hebt gedownload (hoofdstuk 8). Internet is wel nodig voor adres zoeken, kadastrale opzoeking, de extra kaartlagen (AMK/Natura 2000, luchtfoto, hoogtekaart, reliëfschaduw), het weerwidgetje, het weer bij een nieuwe vondst en "Mag ik hier zoeken?".

16. Veelvoorkomende situaties

"Mijn vondst staat niet op de Kaart-tab."

Waarschijnlijk is er geen locatie gekozen. Open de vondst bij Vondsten en voeg de locatie toe via "Toevoegen" naast Locatie.

"Ik kan een perceel niet verwijderen."

Een perceel dat nog aan vondsten gekoppeld is, of aan een zoektocht die zelf vondsten bevat, kan niet verwijderd worden. Koppel die eerst los. Gekoppelde zoektochten zónder vondsten hoef je niet los te koppelen — die worden automatisch meeverwijderd (met een waarschuwing vooraf).

"De archeologische/Natura 2000-laag laadt niet."

Zoom eerst in op het gebied — bij heel Nederland is de data te groot. Zet de laag daarna opnieuw aan.

"Ik ben mijn toestel kwijt / heb een nieuw toestel."

Zonder een recente export (zie hoofdstuk 14) kunnen je gegevens niet worden teruggehaald — er is geen server-back-up.

"Ik weet niet of ik ergens mag zoeken."

Gebruik "Mag ik hier zoeken?" als eerste check, en vraag daarnaast altijd zelf toestemming aan de grondeigenaar.

"Moet ik alles wat ik vind melden?"

Ja, sinds de Erfgoedwet (2016). Zie hoofdstuk 12. Bij twijfel: neem contact op met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (link op het tabblad Melden).

↑ Terug naar boven

17. Begrippenlijst

Korte uitleg van termen die je in VondstAtlas en in deze handleiding tegenkomt, alfabetisch gerangschikt.

AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland)

De landelijke hoogtekaart van Nederland. In VondstAtlas te zien als hoogtekaart (kleuren, voor grotere verschillen) of als reliëfschaduw — die laat ook subtiele terreinverschillen zoals oude wallen en grachten zien.

AMK (Archeologische Monumentenkaart)

De kaart met beschermde archeologische rijksmonumenten. Hier detecteren is wettelijk verboden zonder vergunning. Let op: deze data is niet meer bijgewerkt sinds 2014.

ARCHIS

Het landelijke archeologische registratiesysteem van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), met een vondstmeldingsformulier voor particulieren.

Besluit Erfgoedwet Archeologie

De regelgeving die onder meer bepaalt dat je met een metaaldetector alleen in de bovenste 30 centimeter van de grond mag zoeken; dieper graven vraagt een aparte opgravingsvergunning.

Dekkingspercentage

Het geschatte percentage van een perceel dat is afgezocht, berekend uit de (overlap-vrij samengevoegde) ingetekende zoekgebieden van alle aan dat perceel gekoppelde zoektochten.

Erfgoedwet

De wet (sinds 2016) die onder andere de meldplicht voor archeologische vondsten regelt.

GeoJSON

Een open, leesbaar bestandsformaat voor geografische gegevens (punten, lijnen, vlakken). Het formaat waarin VondstAtlas percelen, vondsten en zoektochten exporteert voor een back-up.

IKAW (Indicatieve Kaart Archeologische Waarden)

Een kaart die de verwachte kans op archeologische sporen in de bodem weergeeft. Geen verbod op zich, maar reden voor extra voorzichtigheid en vaak een aanvullende gemeentelijke regel.

Kadaster

De Nederlandse instantie die percelen, eigendomsgrenzen en eigenaren officieel registreert. VondstAtlas kan een perceelgrens direct bij het Kadaster opzoeken.

Kadastrale aanduiding

De officiële code/aanduiding waarmee het Kadaster een perceel identificeert.

Meldplicht

De wettelijke verplichting (Erfgoedwet, 2016) om archeologische metaaldetectievondsten te melden bij een erkend meldpunt.

Meldstatus

Het label bij een vondst in VondstAtlas dat aangeeft waar je in het meldproces zit: Nog niet gemeld, In wachttijd, Gemeld, of Wordt niet gemeld.

Natura 2000

Een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Zoeken is hier meestal verboden of vergunningsplichtig.

NUMIS

De landelijke muntvondstendatabase, beheerd door De Nederlandsche Bank, specifiek voor het registreren van muntvondsten.

Ondergrondtype

De indeling van het soort terrein waarin een vondst of perceel ligt: Weiland, Akker, Bos, Strand, Woonperceel of Overig.

PAN (Portable Antiquities of the Netherlands)

Een vrijwilligersproject waar archeologische metaaldetectievondsten geregistreerd worden, om aan de meldplicht te voldoen.

PDOK (Publieke Dienstverlening Op de Kaart)

Het Nederlandse platform voor open overheids-kaartgegevens; de bron van onder meer de achtergrondkaart en het adres zoeken in VondstAtlas.

Perceel

In VondstAtlas: een door jou vastgelegd stuk grond, zelf getekend of via het Kadaster opgezocht, met een eigen naam, grondeigenaar en toestemmingsstatus.

RCE (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

De rijksoverheidsdienst die verantwoordelijk is voor cultureel erfgoed in Nederland en het ARCHIS-registratiesysteem beheert.

Schatvinding

De wettelijke regeling die bepaalt wie eigenaar wordt van een vondst als de oorspronkelijke eigenaar niet meer te achterhalen is — meestal gedeeld tussen vinder en grondeigenaar.

Toestemming (grondeigenaar)

De (in VondstAtlas vastgelegde) instemming van de grondeigenaar om op zijn of haar grond te mogen zoeken.

Toevalsvondst

Een archeologische vondst die je niet tijdens een officiële opgraving doet, maar bijvoorbeeld met een metaaldetector. Hiervoor geldt de meldplicht uit de Erfgoedwet.

TopoTijdreis

Een online dienst met historische topografische kaarten van Nederland door de tijd heen; vanuit VondstAtlas rechtstreeks te openen op de huidige locatie.

WFS (Web Feature Service)

Een standaard waarmee geografische gegevens — zoals de AMK- en Natura 2000-gebieden op de Kaart-tab — rechtstreeks bij de bronhouder worden opgehaald.

Zoektocht

Een door VondstAtlas bijgehouden zoeksessie: begin- en eindpunt, optioneel het afgezochte gebied (zelf ingetekend of via live volgen), en het perceel waar dat gebied aan gekoppeld is.

↑ Terug naar boven